Archive for the ‘księgowość’ Category
Marża stanowi element ceny detalicznej lub hurtowej. Jeśli marża jest składnikiem ceny hurtowej, mówimy wówczas o marży hurtowej, jeśli natomiast jest częścią składową ceny detalicznej, mamy do czynienia z marżą detaliczną. Obie marże, rozpatrywane łącznie tworzą kategorię marży handlowej. Marża handlowa to jest marża hurtowa plus marża detaliczna. Marże mogą być liczone, biorąc za podstawę obliczeń ceny sprzedaży lub ceny zakupu. W pierwszym przypadku marża jest wyznaczana w postaci rabatu ( opustu od ceny sprzedaży), natomiast w drugim przypadku jest naliczona w postaci narzutu na cenę zakupu. Marże ustalane są na ogół w %. Za podstawę obliczeń przyjmuje się bądź ceny sprzedaży, bądź ceny zakupu. Wysokość marż ustalają same jednostki prowadzące dany szczebel obrotu towarowego, dlatego każdy sklep detaliczny, stanowiący odrębna jednostkę, może stosować inną wysokość marży na taki sam asortyment sprzedawanych przez siebie towarów. Każdy klient przy zakupie jakiegoś towaru, przy odpowiednio wysokiej jego cenie ma prawo żądać na dany towar marży, czyli opustu od ceny sprzedaży, a sprzedawca nie ma prawa mu odmówić. Warto o tym pamiętać, chociaż ten opust nie stanowi jakiejś znaczącej sumy, ale zawsze warto kupić towar o 5% tańszy. Nie zawsze jednak można taką marżę otrzymać. Czasami producent ustala cenę detaliczną na swoje wyroby i następnie marżę handlową dzieli na marżę hurtową i detaliczną. W takiej sytuacji za towar musimy zapłacić tyle, na ile wycenił go producent.
Cena to wyrażona w pieniądzu wartość towaru. Na wartość towaru składa się szereg elementów. Cena zbytu ma za zadanie pokryć koszty poniesione przez producenta na produkcje produktów gotowych oraz umożliwić producentowi osiągnięcie zysku. Cenę hurtową otrzymujemy dodając do ceny zbytu marżę hurtową. Marża hurtowa pokrywa koszty obrotu hurtowego oraz zysk jednostki handlowej. Cena detaliczna składa się z ceny hurtowej i marży detalicznej, przeznaczonej na pokrycie kosztów obrotu detalicznego i na wygospodarowanie zysku w jednostce detalicznej. Każda z cen – zbytu, hurtowa i detaliczna może być jednocześnie ceną zakupu i ceną sprzedaży. Cena zbytu dla producenta jest ceną sprzedaży, dla hurtu jest ceną zakupu. Cena hurtowa dla hurtu jest ceną sprzedaży, zaś dla detalu ceną zakupu. Cena detaliczna dla detalu jest ceną sprzedaży, a dla konsumenta ceną zakupu. W obrocie towarowym spotykamy terminy ceny gastronomiczne oraz ceny skupu. Cena gastronomiczna to cena sprzedaży posiłków i towarów w zakładach gastronomicznych. Jest to odmiana ceny detalicznej. Ustalana w zależności od kategorii lokalu gastronomicznego, może kształtować się na odpowiednim poziomie. Cena skupu jest to cena, jaką jednostka płaci za skupione artykuły i surowce wtórne. Jest więc ceną zakupu dla jednostki prowadzącej skup, a po doliczeniu odpowiedniej marży staje się cena sprzedaży. Różne spojrzenie na ceny w obrocie towarowym sugeruje zachowanie szczególnej ostrożności przy przyjmowaniu określonej ceny do ewidencji towarów.
Pojęcie niedoborów i nadwyżek może dotyczyć rzeczowych i pieniężnych aktywów jednostek. Niedobory i nadwyżki stanowią równowartość ilościowych różnic inwentaryzacyjnych (inwentaryzacja czyli spis z natury, porównuje stan rzeczywisty ze stanem ewidencyjnym). Niedobory i nadwyżki należy odróżnić od szkód, przez które rozumie się zmniejszenie wartości rzeczowych składników aktywów na skutek pogorszenia ich jakości, spowodowane niewłaściwymi warunkami przechowywania lub transportu, wpływami atmosferycznymi, niewłaściwą troską osób odpowiedzialnych. Niedobory, szkody i nadwyżki klasyfikuje się następująco: niedobory i szkody niezawinione – pozorne, nieudokumentowane zużycie, błędy w pomiarach, dokumentacji. Należą tu tzw. niedobory losowe, spowodowane wypadkami losowymi. Niektóre materiały zmniejszają swoja obecność w sposób naturalny, na skutek swoich właściwości fizyko- chemicznych. Niedobory i szkody zawinione – powstają na skutek przywłaszczenia mienia lub spowodowania szkody przez osoby odpowiedzialne materialnie. Nadwyżki – wynikające z braku udokumentowania przychodu, błędów w pomiarach, dokumentach. Nazywane pozornymi oraz rzeczywiste (przyjmowane do ewidencji). Wyceny niedoborów, szkód i nadwyżek określa się w odpowiedni sposób. Niedobory środków pieniężnych i papierów wartościowych – według wartości ewidencyjnej. Niedobory rzeczowych składników aktywów obrotowych – według ceny ujętej w ewidencji. Szkody – w wysokości różnicy miedzy wartością, jaką składnik posiadał przed powstaniem szkody. Nadwyżki środków pieniężnych – według wartości nominalnej.
Wycena rozchodu materiałów oraz zapasu końcowego według cen rzeczywistych jest pracochłonna i uciążliwa zwłaszcza dla jednostek, w których liczba dokonywanych zakupów i rozchodów jest duża. Mając na uwadze powyższe, do wyceny rozchodu i zapasu końcowego materiałów w ciągu roku obrotowego stosuje się ceny ewidencyjne. Jest to stała w danym okresie cena ustalona na poziomie ustalonej ceny zakupu, nabycia lub kosztu wytwarzania. Nie ulega ona zmianie, mimo zmiany rzeczywistych cen zakupu powstałych na skutek zmian źródła zakupu. Stosowanie stałych cen ewidencyjnych pozwala uprościć technikę ewidencji materiałów, dokonywać na bieżąco kontroli kosztów zakupu, ustalić i rozliczyć różnicę między cenami rzeczywistymi a ewidencyjnymi oraz wykazywać na bieżąco wartość przychodu i rozchodu materiałów według cen rzeczywistych. Ceny ewidencyjne różnią się od cen rzeczywistych. Różnice noszą nazwę odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów. Mogą one mieć charakter debetowy(dodatni) lub (kredytowy ) ujemny. Odchylenia debetowe powstają wówczas, gdy cena rzeczywista kupowanych materiałów jest wyższa od przyjętej ceny ewidencyjnej. Odchylenie należy dodać do ceny ewidencyjnej, która została zaniżona, aby otrzymać cenę rzeczywistą. Stosowanie cen ewidencyjnych nakłada na jednostki gospodarcze obowiązek bieżącego korygowania cen ewidencyjnych materiałów do cen rzeczywistych. Czynność tę umożliwia prowadzenie konta korygującego, gdyż pozwala, w każdej chwili, doprowadzić wartość materiałów, wyrażoną w cenach ewidentnych, doprowadzić do wartości w cenach rzeczywistych.
Aktywa obrotowe obejmują te aktywa, które charakteryzuje krótki okres używania – nie dłuższy niż jeden rok. Oznacza to, że podlegają one stałemu procesowi zużywania się i związane są z cyklem produkcyjnym jednostki. Zgodnie z ustawą o rachunkowości aktywa obrotowe stanowią: zapasy półproduktów i produktów w toku, zapasy produktów gotowych, zapasy towarów, zaliczki na dostawy krótkoterminowe. Aktywa obrotowe to też należności z tytułu dostaw i usług, należności z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń, należności dochodzone na drodze sadowej. Aktywami obrotowymi są udziały lub akcje, papiery wartościowe inne, udzielone pożyczki, środki pieniężne w kasie, środki pieniężne w banku, inne środki pieniężne (weksle, czeki). Aktywa obrotowe możemy podzielić na aktywa rzeczowe – materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, gotowe wyroby lub usługi nadające się do sprzedaży. Aktywa finansowe – są płatne lub wymagalne, lub przeznaczone do zbycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub nabycia. Należności krótkoterminowe – ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz całość należności z innych tytułów niezaliczanych do aktywów finansowych. Rozliczenia międzyokresowe – trwające nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. Aktywa obrotowe charakteryzują się dużą płynnością, o której decyduje w dużym stopniu ich struktura czyli % udział poszczególnych grup aktywów obrotowych w całości przyjętej za 100 %.