Archive for the ‘rachunkowość’ Category
Obowiązek wystawiania faktur wewnętrznych ciąży na podatniku również w przypadku nabycia towarów, dla którego podatnikiem jest ich nabywca. Według nowej ustawy podatnikami VAT są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary, jeżeli dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności lub stałego miejsca zamieszkania na terytorium Polski. Polska firma X nabyła na terytorium Polski towar od niemieckiej firmy Y. Sprzedawca nie posiada na terenie Polski ani siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Polska firma X jest w tym przypadku podatnikiem VAT w związku z dokonaną dostawą towaru. Powinna wystawić fakturę wewnętrzną. Polska firma X ma obowiązek rozliczenia transakcji w deklaracji VAT. Po stronie sprzedaży powinna wykazać obrót i kwotę VAT należnego. VAT należny będzie ulegał przekształceniu w VAT naliczony. Odliczenia będzie można przy tym dokonać w rozliczeniu za miesiąc powstania obowiązku podatkowego lub za miesiąc następny. Powyższa zasada nie dotyczy przypadku, gdy podatek został rozliczony przez dokonującego dostawę towarów na terytorium Polski. Jeżeli firma Y zarejestruje się w Polsce jako podatnik VAT i rozliczy VAT od konkretnej przez siebie sprzedaży na rzecz firmy X, wówczas firma X jest zwolniona z obowiązku rozliczenia VAT należnego z tytułu tej transakcji. W takim wypadku firma X nie będzie również wystawiała faktury wewnętrznej.
Obowiązek wystawiania faktur wewnętrznych mają ci, którzy wykonują czynności nieodpłatne zrównane z odpłatnym świadczeniem usług. Zgodnie z przepisami nowej ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem VAT podlega nie tylko odpłatne świadczenie usług, ale również nieodpłatne świadczenie, niebędące dostawą, na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców , akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, a podatnikowi będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami. Jeżeli podatnik takiego prawa nie będzie miał, czynność ta nie będzie opodatkowana podatkiem VAT. Nie będzie miał przy tym znaczenia powód, z jakiego podatnik nie będzie miał prawa do odliczania podatku naliczanego, a więc czy będzie to spowodowane tym, że zakupione towary związane były wyłącznie z czynnościami zwolnionymi z VAT, czy też zostały zakupione od osoby niebędącej podatnikiem. Pokazać to może następujący przykład. Firma X świadczy nieodpłatnie usługi turystyczne na cele osobiste jednego ze wspólników. Jeżeli ta firma będzie miała prawo do odliczania VAT przy zakupie towarów lub usług służących do wykonywania tych czynności, to czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu VAT. W takim przypadku płatnik będzie musiał wystawić fakturę wewnętrzną.
Pojęcie wewnątrz wspólnotowe nabycie towarów oznacza nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane n terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo wysyłki, niezależnie od tego , kto przewozi towar i na czyje zlecenie towar jest przewożony. Pojęcie to zastąpiło import towarów z krajów UE. Aby te zasady mogły być zastosowane, nabywca towarów musi być podatnikiem VAT lub podatnikiem od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć czynnościom wykonywanym przez niego, jako podatnika lub tez osobą prawną niebędącą podatnikiem, ale też w przypadku, gdy dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem VAT lub podatnikiem podatku od wartości dodanej. Wewnątrz wspólnotowe nabycie może wystąpić nie tylko w przypadku dostawy towarów od innego podmiotu. Może to być również przemieszczenie towarów należących do podatnika VAT lub podatku od wartości dodanej, przez niego samego lub w jego imieniu z terytorium państwa członkowskiego, innego niż terytorium kraju, jeśli towary te mają służyć czynnościom wykonywanym przez niego jako podatnika na terenie kraju, również wówczas, gdy przemieszczane towary zostały uprzednio zaimportowane przez tego podatnika na terytorium państwa członkowskiego, innego niż terytorium kraju. Od 1 maja 2004 roku wewnątrz wspólnotowe nabycie towarów zastąpiło dotychczasowy import towarów z krajów Unii Europejskiej. Nie wystąpi więc już dokument SAD, a podatnicy są obowiązani do samodzielnego rozliczania VAT.
Ustawodawca wprowadził specjalną metodę opodatkowania marży. Dotyczy ona podatników wykonujących czynności polegające na dostawie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub też importowanych w celu odsprzedaży. W tych przypadkach podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku. Ta zasada opodatkowania marży dotyczy dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, które podatnik nabył od osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem. Ta sama zasada będzie obowiązywać, gdy przedmioty zostały nabyte od podatników VAT, o ile dostawa tych towarów nie była zwolniona od podatku. Powyższe zasady będą mogły być stosowane również w przypadkach, gdy dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie lub antyki były importowane, nabyte od ich twórców lub spadkobierców prawnych twórców, czy nabyte od podatnika VAT, innego niż w powyższych przypadkach, które podlegały opodatkowaniu podatkiem według stawki 7%. Podatnik będzie mógł skorzystać ze szczególnej procedury opodatkowania marży, jeżeli powiadomi w formie pisemnej Urząd Skarbowy o przyjętym sposobie opodatkowania przed dokonaniem dostawy.
Z obrotem towarowym wiąże się działalność handlowa polegająca na przemieszczaniu towarów na podstawie umów kupna – sprzedaży, od producenta bądź z importu do konsumenta. Jednostki handlowe mogą prowadzić obrót towarowy hurtowy, detaliczny, gastronomiczny, komisowy, ze skupem, procesem uszlachetniającym towar oraz jego pakowaniem. W zależności od stosowanej organizacji dostaw towarów i sposobu ich przemieszczania od dostawców do konsumentów, można mówić o obrocie magazynowym i tranzytowym. Przy obrocie magazynowym, towar podlegający przemieszczaniu od producenta do konsumenta składowany jest w magazynie każdej jednostki uczestniczącej w obrocie towarowym. Rozliczenie za dostarczone towary odbywa się bezpośrednio miedzy odbiorca i dostawcą bez udziału innych uczestników obrotu towarowego. Obrót tranzytowy wymaga uczestnictwa jednostki organizującej dostawę z pominięciem jednak składowania towarów w tej jednostce. Organizator dostaw, jako pośrednik przy zakupie towarów, odpowiadać może za rozliczenie dostawy lub rozliczenie nie należy do jego obowiązków. Wśród jednostek handlowych rozróżniamy jednostki handlowe hurtowe i detaliczne. Hurt nabywa bezpośrednio towary od producentów, importerów lub w skupie i odsprzedaje je detalowi lub innym jednostkom, które nie są jednostkami handlowymi. Detal zakupuje towary w hurcie lub bezpośrednio u producenta i sprzedaje je indywidualnym nabywcom. Przedmiotem obrotu towarowego są towary stanowiące podstawowy składnik rzeczowych aktywów obrotowych.
Pojęcie niedoborów i nadwyżek może dotyczyć rzeczowych i pieniężnych aktywów jednostek. Niedobory i nadwyżki stanowią równowartość ilościowych różnic inwentaryzacyjnych (inwentaryzacja czyli spis z natury, porównuje stan rzeczywisty ze stanem ewidencyjnym). Niedobory i nadwyżki należy odróżnić od szkód, przez które rozumie się zmniejszenie wartości rzeczowych składników aktywów na skutek pogorszenia ich jakości, spowodowane niewłaściwymi warunkami przechowywania lub transportu, wpływami atmosferycznymi, niewłaściwą troską osób odpowiedzialnych. Niedobory, szkody i nadwyżki klasyfikuje się następująco: niedobory i szkody niezawinione – pozorne, nieudokumentowane zużycie, błędy w pomiarach, dokumentacji. Należą tu tzw. niedobory losowe, spowodowane wypadkami losowymi. Niektóre materiały zmniejszają swoja obecność w sposób naturalny, na skutek swoich właściwości fizyko- chemicznych. Niedobory i szkody zawinione – powstają na skutek przywłaszczenia mienia lub spowodowania szkody przez osoby odpowiedzialne materialnie. Nadwyżki – wynikające z braku udokumentowania przychodu, błędów w pomiarach, dokumentach. Nazywane pozornymi oraz rzeczywiste (przyjmowane do ewidencji). Wyceny niedoborów, szkód i nadwyżek określa się w odpowiedni sposób. Niedobory środków pieniężnych i papierów wartościowych – według wartości ewidencyjnej. Niedobory rzeczowych składników aktywów obrotowych – według ceny ujętej w ewidencji. Szkody – w wysokości różnicy miedzy wartością, jaką składnik posiadał przed powstaniem szkody. Nadwyżki środków pieniężnych – według wartości nominalnej.
Wycena rozchodu materiałów oraz zapasu końcowego według cen rzeczywistych jest pracochłonna i uciążliwa zwłaszcza dla jednostek, w których liczba dokonywanych zakupów i rozchodów jest duża. Mając na uwadze powyższe, do wyceny rozchodu i zapasu końcowego materiałów w ciągu roku obrotowego stosuje się ceny ewidencyjne. Jest to stała w danym okresie cena ustalona na poziomie ustalonej ceny zakupu, nabycia lub kosztu wytwarzania. Nie ulega ona zmianie, mimo zmiany rzeczywistych cen zakupu powstałych na skutek zmian źródła zakupu. Stosowanie stałych cen ewidencyjnych pozwala uprościć technikę ewidencji materiałów, dokonywać na bieżąco kontroli kosztów zakupu, ustalić i rozliczyć różnicę między cenami rzeczywistymi a ewidencyjnymi oraz wykazywać na bieżąco wartość przychodu i rozchodu materiałów według cen rzeczywistych. Ceny ewidencyjne różnią się od cen rzeczywistych. Różnice noszą nazwę odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów. Mogą one mieć charakter debetowy(dodatni) lub (kredytowy ) ujemny. Odchylenia debetowe powstają wówczas, gdy cena rzeczywista kupowanych materiałów jest wyższa od przyjętej ceny ewidencyjnej. Odchylenie należy dodać do ceny ewidencyjnej, która została zaniżona, aby otrzymać cenę rzeczywistą. Stosowanie cen ewidencyjnych nakłada na jednostki gospodarcze obowiązek bieżącego korygowania cen ewidencyjnych materiałów do cen rzeczywistych. Czynność tę umożliwia prowadzenie konta korygującego, gdyż pozwala, w każdej chwili, doprowadzić wartość materiałów, wyrażoną w cenach ewidentnych, doprowadzić do wartości w cenach rzeczywistych.
W ciągu roku obrotowego przychody i rozchody zapasów materiałów mogą być ujmowane w ewidencji księgowej według rzeczywistych cen zakupu, nabycia lub rzeczywistego kosztu wytwarzania. Rzeczywista cena zakupu, nabycia określona jest w fakturze wystawionej przez dostawcę. Ponieważ jednostka gospodarcza może kupować materiały u różnych dostawców, powstaje problem różnych cen rzeczywistych na te same materiały. W sytuacji, gdy dokonywane są częste zakupy u różnych dostawców, trudno stwierdzić z jakiej dostawy materiał pochodzi. W tej sytuacji problematyczna staje się wycena rozchodu materiałów. Aby rozwiązać ten problem możliwe jest stosowanie następujących rozwiązań wyceny rozchodu materiałów: metoda cen przeciętnych, metoda ceny najwcześniejszej dostawy, metoda ceny najpóźniejszej dostawy. Metoda cen przeciętnych polega na wycenie rozchodu materiałów oraz zapasu końcowego materiałów według średniej ważonej ceny zakupu lub kosztu wytwarzania obliczonej po każdej dostawie. Metoda ceny najwcześniejszej dostawy oparta jest na założeniu, że najwcześniej zakupione materiały są rozchodowane w pierwszej kolejności. Metoda ceny najpóźniejszej dostawy zakłada, że w pierwszej kolejności są rozchodowane materiały najpóźniej zakupione. W zależności od zastosowanej metody wyceny rozchodu materiałów wartości zapasu końcowego i rozchodu kształtują się różnie. W sytuacji wzrostu cen zakupu kolejnych dostaw, najwyższą wartość rozchodu materiałów w cenie zakupu wykazuje metoda ceny najpóźniejszej dostawy, najniższą metoda ceny najwcześniejszej dostawy.